ex Ponto

Dominique Snip \ Amsterdam: Op 8 december 1982 zijn vijftien intellectuelen en tegenstanders van het toenmalige regime Bouterse op Bastion Veere in Suriname vermoord. Donderdag werd deze gruwelijke gebeurtenis voor de 29ste maal in de Mozes en Aäronkerk herdacht. Aanwezigen blijven hopen op gerechtigheid.

Niet meer dan honderd mensen dienden zich aan om de vijftien gemartelde en daarna doodgeschoten intellectuelen en tegenstanders van het toenmalige militaire regime van Bouterse te herdenken. Traditiegetrouw vond, voorafgaand aan de herdenking, maar deze keer onder het toeziend oog van slechts drie belangstellenden, een stille fakkelwake plaats voor het Consulaat van Suriname. Daarna werden bloemen en fakkels gelegd bij de gedenkplaat op één van de zijmuren van de Mozes en Aäronkerk, met daarop de namen van de slachtoffers. Tijdens het officiële programma verwoordden verschillende sprekers hun zorgen over de traagheid waarmee het 'Decemberproces' zich in Suriname voortsleept. Onder hen bevonden zich de Tweede Kamerleden Kathleen Ferrier (CDA) en Harry van Bommel (SP), oud- adviseur van de Surinaamse regering en advocaat Gerard Spong en schrijver Henry Does. 'Tot overmaat van ramp is hoofdverdachte Desire Delano Bouterse nu president van de Republiek Suriname', zei Romeo Hoost van het Comité Herdenking Slachtoffers Suriname. De 'slager van Bastion Veere', zoals Bouterse ook wordt genoemd, deed de wenkbrauwen rijzen toen hij dit jaar twee rechters in de krijgsraad, tegenover wie hij zich moet verantwoorden, beëdigde. Het ging om Luitenant Kolonel Carlos Li Fo Sjoe en Majoor John Jones. Ook werd de politiebeveiliging bij het proces opgeheven. Een volgens Spong 'intimiderende maatregel' om de rechtsgang te frustreren.

Verlangen
'De schuldigen moeten berecht en gestraft worden. En als blijkt dat de verantwoordelijke van toen de president is van nu, dan is dat de presidentshoofdpijn,' citeert Does een van de nabestaanden in Suriname. Deze woorden zouden volgens Does het diepgeworteld verlangen naar gerechtigheid illustreren, want negenentwintig jaar na dato is nog niemand veroordeeld. Sinds het proces vier jaar geleden begon, is Bouterse, die in Nederland nog elf jaar de cel in moet wegens drugscriminaliteit, nog nooit voor de rechtbank verschenen. 'Toch moeten we houvast blijven zoeken in de onafhankelijke rechtspraak van Suriname. Als het vertrouwen daarin is verloren, is alles verloren', aldus Van Bommel. Het Tweede Kamerlid refereerde daarmee aan een zin uit het Surinaamse volkslied: 'Recht en waarheid maken vrij.' Volgens wethouder Andrée Van Es moet eerst het recht zegevieren, ook voor de Surinaamse Amsterdammers die familie en vrienden verloren hebben. Zolang dat uitblijft, wordt niet rechtstreeks met de huidige regering in Suriname samengewerkt. Ferrier hamerde net als vorig jaar op de noodzaak van de jaarlijkse herdenking. 'Zo houden we de herinnering levend en blijven we verbonden met allen, waar ook ter wereld, voor wie deze dag altijd een zwarte dag zal zijn.'

Hoost wil dat volgend jaar minstens één verdachte wordt veroordeeld. Om dit te bereiken moeten volgens hem meer rechters op de zaak worden gezet. 'We hebben nu eens per maand een zitting. Dat kan niet. En de rechters die er nu zijn, moeten ook hun handen vrij krijgen. Bijvoorbeeld is de voorzitter van de rechtbank Cynthia Valstein-Montnor ook benoemd tot waarnemend president van het Hof van Justitie van Suriname. Ik ben bang dat dit doelbewust is gedaan om het geheel nog meer te vertragen.' Spong sprak de hoop uit dat het proces rond het voorjaar van 2012 afgerond zal zijn.