Thu08282014

Last update09:39:36 AM GMT

Back Rubrieken Reportages Ook in Koerdistan bloedige protesten

Ook in Koerdistan bloedige protesten



Doden en gewonden tijdens demonstraties in Iraaks Koerdistan

Halo_Lano
De golf van protesten in het Midden Oosten is ook aan de Koerden niet voorbijgegaan. Sinds vorige week zijn vooral jongeren in Sulaimaniya verscheidene  keren de straat op gegaan om te demonstreren tegen corruptie en wanbeleid. Er wordt met scherp op de demonstranten geschoten. Tot nu toe zijn er drie doden en rond de 120 gewonden gevallen. Ook in verschillende andere steden in Irak werd vorige week gedemonstreerd en ook daar vielen doden.

“Het Tahrirplein is ook hier, vergeet het lot van Moebarak niet,” wordt op het centrale plein van de Iraaks Koerdische Sulaimaniya geroepen. Farwq Rafiq, filosoof en universitair docent, spreekt de menigte toe: “We moeten deze politici leren verstandig te zijn en verantwoordelijkheid te nemen.” Hij daagt de autoriteiten uit om hem midden op het plein te komen arresteren, want naar huis zal hij niet gaan. Er dreigde een arrestatiebevel te worden uitgevaardigd. Rafiq is na jaren in Canada gewoond te hebben een paar jaar geleden definitief teruggekeerd naar Koerdistan.

Saturday: Bleeding injuries from San Saravan on Vimeo.

Volkswoede
Na het succes van de volksopstanden in Tunesië en Egypte verspreiden de demonstraties zich als een olievlek over het Midden Oosten. Je zou denken dat de Iraakse Koerden tevreden waren: ze hebben een eigen regering, een democratisch gekozen parlement en president. Vergeleken met de rest van Irak is de Koerdische regio in de afgelopen paar jaar in hoog tempo ontwikkeld. De economie is opgebloeid en er is een zekere mate van welvaart. Maar de gewone mensen merken er weinig van. Vooral jongeren zijn de enorme ongelijkheid beu. “Ze protesteren om dezelfde redenen als in andere landen in het Midden-Oosten: de corruptie, het onrecht en het gebrek aan transparantie, burgerrechten en rechtsstaat,” verklaart Shwan Mohamad, hoofdredacteur van de Koerdische onafhankelijke krant Awene.

De demonstraties werden vooral heftiger na een bloedige confrontatie tussen de betogers en de autoriteiten op donderdag 17 februari. Stenengooiende demonstranten vielen het hoofdkwartier van de Koerdische Democratische Partij (KDP) in Suleimaniya aan. De demonstranten werden met scherp beschoten, me één dode en rond de vijftig gewonden tot gevolg. Rozhan Ali, die in het ziekenhuis aan zijn verwondingen overleed, was een veertienjarige scholier. [Bekijk een video van deze gebeurtenissen…]

Sindsdien is de geest uit de fles. Op veel plaatsen zijn er demonstraties die soms uitlopen op geweld. Toen een speciale garde van de KDP uit Erbil, de hoofdstad van Iraaks Koerdistan, werd opgetrommeld om het hoofdkwartier van de partij te beschermen, werden de demonstranten furieus. Deze speciale strijdsmacht, Zrevani genaamd, is vooral onder niet-KDP-ers gehaat. Op zondag 20 februari vielen er opnieuw twee doden: Sherzad Taha (28) en Surkew Zahid (25). Onder de gewonden waren ook een aantal politieagenten.

The Bloody Thursday from San Saravan on Vimeo.

Change
Shwan Mohamad kan niet met zekerheid zeggen hoe de situatie zich zal ontwikkelen. “In de stad zijn verschillende gewapende eenheden. Ook worden er pantservoertuigen ingezet. Een burgeroorlog is ook niet ondenkbaar.” De oppositiepartij Gorran (Change Party) die twee jaar geleden bij de parlementsverkiezingen 25 van de 111 zetels behaalde, wordt gezien als een drijfveer achter de protesten. De partij bestempelde in de eerste paar dagen de demonstraten echter als relschoppers, zoals ook de KDP en PUK deden, de twee regeringspartijen. Later betuigde Gorran wel haar steun. “Voor KDP en PUK zou dit reden kunnen zijn om die partij en andere kleinere oppositiepartijen aan te vallen,” zegt Shwan Mohamad. Hij ziet de protesten in ieder geval wel als een volksopstand en niet als politieke beweging.

Hoewel die in Koerdistan in veel opzichten op de volksopstanden in Tunesië en Egypte lijkt, zijn de Koerdische demonstraties volgens de Nederlands Koerdische politicoloog en publicist Mariwan Kanie toch van een andere aard. “Het gaat de Koerdische betogers niet om het vertrek van de regering of de president. Hun hoofdmotto is het streven naar sociale rechtvaardigheid en de bestrijding van corruptie. Zij pleiten voor het einde aan cliëntelisme en een eerlijke verdeling van het nationale inkomen.” Wat al deze opstanden wel gemeen hebben is dat mensen het politieke model beu zijn, waarbij een leider twintig dertig jaar aan de macht blijft, merkt Kanie op. “In Koerdistan zien mensen al jarenlang enkel Talabani of Barzani aan de macht. Of hun zonen en nakomelingen. En dit terwijl Koerdistan, zoals in de grondwet verankerd, geen monarchie is, maar een presidentiële staatsvorm. Het probleem is dat verkiezingen niet eerlijk verlopen. De machthebbers gebruiken al hun macht en vermogen om stemmen te winnen, van omkoping tot afpersing tot fraude. Die oneerlijke procedure zorgt ervoor dat de oppositie enkel  een decoratieve functie heeft. Wat mensen willen is een sterke oppositie die echte veranderingen teweeg kan brengen.”

Vooruitblik
De mensen zullen doorgaan tot er zichtbare verandering is, denkt Shwan Mohamad. Hoewel het een spontane beweging is, zonder leider of een programma voor hervormingen, heeft het veel potentie. De kracht van deze beweging is dat het een sociale beweging is, buiten de politiek om. “Daarbij komt dat de politie en de andere eenheden inmiddels erg moe zijn. Ze moeten dag en nacht paraat blijven, terwijl de demonstranten gedreven, jonge mensen zijn die ’s avonds naar huis gaan om uit te rusten en ’s ochtends vroeg weer de straat op gaan. Ze zullen de autoriteiten uiteindelijk dwingen tot compromissen.” Volgens hem is de best mogelijke manier om de mensen tevreden te stellen een interim-coalitieregering bestaande uit alle politieke partijen. Zo kan die ook deze sociale bewegingen omvatten en de eisen van de bevolking inwilligen.

Volgens Mariwan Kanie kan de beweging in deze vorm niet lang voortbestaan, zeker niet op de krachtige manier waarop het in andere landen gebeurt. “De beweging is nog in een zeer vroeg stadium. Hij heeft zich nog niet georganiseerd en de oppositiepartijen durven zich er niet bij aan te sluiten; ze zijn bang voor de reactie van de regerende partijen. De partijen die aan de macht zijn, hebben een gewapend apparaat, terwijl oppositiepartijen onbewapend zijn.” Daarom kan men, volgens Kanie, niet voorspellen hoe het zich zal ontwikkelen. Ook de nationalistische gevoelens die bij de meeste demonstranten leven, maakt hen bang voor de gevolgen van een mogelijke val van de Koerdische regering, voegt Kanie daar nog aan toe. Dan zou hun bevrijde land in handen vallen van de vijanden van het Koerdische volk.

 

Klik hier om fotoreportage te bekijken...

Ook in Koerdistan bloedige protesten

contact

Reacties en inzendingen
ex Ponto is een uitgave van On File, Associatie van vluchtelingjournalisten en schrijvers
ex Ponto is mede mogelijk gemaakt door:
Logo_Ministerie_OCW Logo_Democratie_en_Media Logo_StimuleringsFonds_voordePers
 

Colofon

ex Ponto

is een journalistiek magazine dat op internet verschijnt. Het merendeel van de artikelen wordt door vluchteling-journalisten en andere migranten geschreven. Met Nederlandse journalisten als gast.

 


ovidiusex Ponto

In 8 na Chr. verbant de Romeinse keizer Augustus de dichter Ovidius naar het verre Tomi (het huidige Constança in Roemenië) aan de Zwarte Zee, in de provincie Pontus. Ovidius schrijft daar zijn bekende Epistulae ex Ponto (Brieven uit de Zwarte Zee). Deze bundel bevat poëtische verzoekschriften die hij naar vrienden en invloedrijke Romeinen schreef om voor hem bij de keizer te bemiddelen om in zijn lotsbestemming te herzien. Ex Ponto is in de geschiedenis door verschillende schrijvers gebruikt als metafoor voor ballingschap.